БЕЙІМДЕЛГЕН КӨРКЕМ ӘДЕБИЕТТІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ДАМУЫ: ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ

0 1

Авторлар

  • А.А. ИГЕНОВА Е.А. Бөкетов ат. Қарағанды университеті
  • K.A. ТӨЛЕУБАЕВА Е.А. Бөкетов ат. Қарағанды университеті

Кілт сөздер:

бейімделген әдебиет, көркем әдебиет, тілді оқыту, бейімделген әдебиет тарихы, әдебиетке шолу.

Аңдатпа

Бұл зерттеу тілді оқытуда бейімделген көркем әдебиеттің тарихы, дамуы және педагогикалық қолданылуын жан-жақты талдауға арналған. Мақаланы жазу барысында жүйелі әдебиетке шолу (systematic literature review) әдісі қолданылды. Әдебиетке шолу бейімделген мәтіндердің шығу тегі, тарихи дамуы және тіл оқытудағы қолданылуын зерттеуге бағытталған. Зерттеу PRISMA критерийлеріне сәйкес жүргізіліп, дереккөздерді іріктеу мен талдаудың ашық әрі қатаң процесін қамтамасыз етті. Әдебиетке шолу Scopus, Web of Science, JSTOR және Google Scholar сияқты беделді академиялық дерекқорларды пайдалана отырып жүргізілді, негізінен ағылшын тіліндегі жарияланымдарға назар аударылды. Іріктеу критерийлері рецензияланған мақалаларға, кітап тарауларына және конференция материалдарына басымдық беріп, бейімделген әдебиетке немесе тіл оқытуға қатысы жоқ академиялық емес дереккөздерді қоспауға негізделді. Деректерді талдау үшін тақырыптық анализ (thematic analysis) түрі қолданылды.
Нәтижелер бейімделген әдебиеттің тіл үйренуді дамытудағы маңызды рөлін көрсетеді, әсіресе түсінікті ақпарат ұсыну, сөздік қорды дамыту және мәдени түсінікті арттыру арқылы тілді меңгеруге көмектесетіндігі анықталды. Шолу барысында мазмұнды жеңілдету және қолдану аясы тар тілдер арналған ресурстардың шектеулі болуы сияқты елеулі мәселелер де анықталды. Зерттеу бейімделген әдебиет тіл оқытуда пайдалы ресурс болғанымен, қазіргі бірқатар олқылықтар бар екендігі анықталды.

Әдебиеттер тізімі

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

Gavioli L., Aston G. Enriching reality: language corpora in language pedagogy // ELT Journal. – 2001. – Vol. 55, №3. – P. 238–246.

Fareh S. et al. Integrating Literature into Teaching the Language Arts // International Journal of Arabic-English Studies (IJAES). – 2022. – Vol. 22, №2. – P. 2022. – P. 65–82.

Swan M. A critical look at the Communicative Approach (1) // ELT Journal. – 1985. – Vol. 39, №1. – P. 2–12.

Agustín Llach M.P. Teaching Language Through Literature: The Waste Land in the ESL Classroom // ODISEA. Revista de estudios ingleses. – 2017. – №8. – P. 7–17.

McCloskey M. Lou. Literature for Language Learning // ESL Magazine. – 1998. – Vol. 1, №6. – P. 14–17.

Rodrigo V. Graded Readers: Validating Reading Levels across Publishers // Hispania. – 2016. – Vol. 99, №1. – P. 66–86.

Moher D. et al. Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: the PRISMA statement // PLoS Med. – 2009. – Vol. 6, №7. http://dx.doi.org/10.1016/j.jclinepi.2009.06.005

Braun V., Clarke V. Using thematic analysis in psychology // Qual Res Psychol. – 2006. – Vol. 3, №2. – P. 77–101.

Nowell L.S. et al. Thematic Analysis: Striving to Meet the Trustworthiness Criteria // Int J Qual Methods. – SAGE Publications Inc., 2017. – Vol. 16, №1. http://dx.doi.org/10.1177/1609406917733847

Nation I.S.P. Learning Vocabulary in Another Language. – Cambridge University Press, 2001. – 477 p. https://doi.org/10.1017/CBO9781139524759

Hill D.R. Graded readers in English // ELT Journal. – 2008. – Vol. 62, №2. – P. 184–204.

Krashen S.D. Principles and Practice in Second Language Acquisition. – University of Southern California, 1982. – 201 p.

North B. The CEFR in Practice. – Cambridge University Press, 2014. – 286 p.

Widdowson H.G. Teaching Language as Communication. – Oxford University Press, 1978. – 180 p.

Day R., Bamford J. Extensive Reading in the Second Language Classroom. – Cambridge University Press, 1998. – 238 p.

Byram M. Teaching and Assessing Intercultural Communicative Competence // Teaching and Assessing Intercultural Communicative Competence. – 2nd edition. – Multilingual Matters, 2021. – 200 p.

McLean S., Rouault G. The effectiveness and efficiency of extensive reading at developing reading rates // System. – 2017. – Vol. 70. – P. 92–106.

Waring R. Why Extensive Reading should be an indispensable part of all language programs // The Language Teacher. – 2006. – Vol. 30, №7. – P. 44–47.

Tickoo M.L. Simplification: Theory and Application. – Southeast Asian Ministers of Education Organization. Regional Language Centre, 1993. – 254 p.

Collie J., Slater S. Literature in the Language Classroom: A Resource Book of Ideas and Activities. – Cambridge University Press, 1987. – 274 p.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-03-30